Elektronik etikette KDV gösterimi

Perakende satışta tüketiciye gösterilen fiyat, tüm vergiler dahil nihai fiyattır. Bu kural kâğıt etikette de elektronik etikette de aynıdır ama ESL'de uygulanması birkaç ek soru doğurur.

Temel kural

Raftaki fiyat, müşterinin kasada ödeyeceği tutar olmalıdır. KDV, ÖTV ve varsa diğer vergiler dahil. "KDV hariç" ibareli bir perakende raf etiketi, mevzuata aykırıdır.

Bu, fiyat etiketi yönetmeliği ve elektronik etiket yazısında ele alınan temel yükümlülüklerden biridir.

ESL'de kural nerede uygulanır?

Kritik nokta şudur: KDV hesabı etikette değil, veri kaynağında yapılmalıdır. Yani ERP ya da fiyat yönetim sistemi, ESL'ye zaten KDV dahil fiyatı göndermelidir.

Bazı kurulumlarda ESL yazılımına "KDV oranı" alanı verilip hesabın orada yapılması istenir. Bu üç sebeple sorunludur:

1. Yuvarlama farkı. ESL'nin yuvarlaması ile kasanın yuvarlaması farklı olursa rafta ve kasada iki farklı kuruş çıkar.
2. Oran değişimi. KDV oranı değiştiğinde iki yerde birden güncelleme gerekir.
3. İstisna ürünler. Farklı oranlı ürünler (gıda, kitap, temel ihtiyaç) ayrı yönetim ister.

Doğru mimari: tek bir yerde hesapla, her yere aynı sayıyı gönder. ERP ve POS entegrasyonu yazısı bu akışı anlatıyor.

Yuvarlama kuralı netleştirilmeli

KDV dahil fiyat çoğu zaman küsuratlı çıkar. Yuvarlamanın hangi yönde ve hangi basamakta yapılacağı, ERP ile ESL arasında aynı olmalıdır.

Sorulacak soru: "ESL, gönderdiğimiz fiyatı olduğu gibi mi basıyor, yoksa kendi yuvarlamasını mı yapıyor?" Doğru cevap birincisidir. İkinci durumda rafta 24,99 ₺, kasada 25,00 ₺ gibi farklar doğar ve bu farkın tüketici lehine yorumlanacağı unutulmamalıdır.

Birim fiyat da KDV dahil

Birim fiyat (kilogram, litre, adet başına fiyat) da KDV dahil hesaplanır ve gösterilir. Satış fiyatı dahil, birim fiyat hariç gösterilen bir etiket tutarsızdır.

Hesaplamanın kaynağı yine ERP olmalıdır; ESL'nin kendi bölme işlemini yapması, ambalaj miktarı verisi hatalıysa yanlış birim fiyat üretir. Birim fiyat ne zaman zorunlu yazısı bu alanın kurallarını anlatıyor; ERP veri hazırlık denetçisi ambalaj miktarı eksik kayıtları sayıyor.

Toptan ve kurumsal satışta durum farklı

Toptancı, kash&carry ve yalnızca kurumsal müşteriye satış yapan işletmelerde KDV hariç fiyat gösterimi mümkündür — çünkü karşı taraf tüketici değildir.

Bu formatlarda yaygın uygulama iki fiyatı birlikte göstermektir: büyük puntoyla KDV hariç, küçük puntoyla KDV dahil. Elektronik etiket bu düzeni kolaylaştırır çünkü şablonda iki alan tanımlanır ve ikisi de aynı kaynaktan beslenir.

Karma müşteri kitlesi olan işletmelerde (hem perakende hem toptan) dikkat gerekir: perakende reyonunda KDV dahil gösterim zorunludur.

KDV oranı değişiminde operasyon

Oran değiştiğinde binlerce ürünün fiyatı aynı anda değişir. Kâğıt etikette bu, günler süren bir operasyondur; ESL'de dakikalar.

Ama iki nokta planlanmalıdır:

• Zamanlama. Değişiklik yürürlük tarihinde, tercihen mağaza kapalıyken uygulanmalı. Kampanya günü toplu güncelleme yazısındaki planlama aynı şekilde geçerlidir.
• Tamamlanma doğrulaması. Güncellenemeyen etiket raporu okunmadan mağaza açılmamalı; eski oranla kalan bir etiket doğrudan mevzuat ihlalidir (ESL ağının izlenmesi).

Farklı oranlı ürünlerin bir arada olması

Bir markette %1, %10 ve %20 oranlı ürünler yan yana durur. Etiket bunu ayrıca göstermek zorunda değildir — gösterilmesi gereken nihai fiyattır.

Ancak iç operasyon açısından ürünün oranının doğru kayıtlı olması şarttır; yanlış oranla hesaplanan bir fiyat hem rafta hem kasada yanlış olur. Bu, ESL'nin değil ERP verisinin sorunudur ve kurulum öncesi temizlikte yakalanmalıdır (veri kalitesi: projeyi geciktiren sebep).

Şablonda "KDV dahildir" ibaresi gerekli mi?

Perakendede zorunlu değildir; fiyatın zaten dahil olduğu varsayılır. Ama küçük puntoyla eklemek, özellikle karma müşteri kitlesi olan işletmelerde yanlış anlaşılmayı önler.

Toptan formatında ise tersi geçerlidir: KDV hariç gösteriliyorsa bu açıkça yazılmalıdır.

Kontrol listesi

1. KDV hesabı tek bir yerde mi yapılıyor?
2. Yuvarlama kuralı ERP ile ESL arasında aynı mı?
3. Birim fiyat da KDV dahil mi?
4. Oran değişiminde güncelleme takvimi var mı?
5. Toptan reyonu varsa gösterim ayrımı net mi?

Beş madde de şartname üreticiye eklenebilir ve teklif değerlendirmesinde sorulabilir.

Fiyat bandı ile nihai fiyat karıştırılmamalı

Bu platformda ürün sayfalarında kesin fiyat değil bant gösterilir ve bunun gerekçesi neden fiyat yayımlamıyoruz yazısında yazılı. Aynı ayrım mağaza tarafında da geçerlidir: tedarikçiden gelen liste fiyatı ile rafta gösterilecek nihai fiyat farklı şeylerdir.

Tedarikçi listeleri genellikle KDV hariçtir; rafta gösterilecek fiyat ise dahildir. Bu dönüşümün nerede yapıldığı net olmalı ve ESL'ye gelen verinin hangi aşamada olduğu bilinmelidir.

Kurulum sırasında yapılan klasik hata, tedarikçi liste fiyatının doğrudan ESL'ye aktarılmasıdır; sonuç, rafta KDV'siz fiyat gösteren bir mağazadır.

Kontrol amaçlı ikinci gösterim

Bazı zincirler, iç denetim kolaylığı için şablonda çok küçük bir alanda KDV oranını gösterir (örneğin "%10"). Müşteri için bir anlamı yoktur ama raf denetiminde yanlış oranlı ürünü hızla yakalamayı sağlar.

Bu alan zorunlu değildir ve yer darsa ilk feda edilecek alandır; ama yeri olan formatlarda ucuz bir kontrol aracıdır.

Oran değişiminde arşiv

KDV oranı değiştiğinde eski fiyatların kaydı korunmalıdır. Aksi hâlde "geçen ay bu ürün kaç liraydı" sorusu cevapsız kalır ve indirim iddialarının doğrulanması zorlaşır.

Sistemin fiyat geçmişini ne kadar sakladığı bu yüzden önemlidir; ayrıntı için ESL'de fiyat arşivi yazısına bakın.