Menşe, ticari işaret ve depozito — her üründe gerekmeyen zorunlu alanlar

Zorunlu alan listesi tek bir liste gibi konuşuluyor ama değil. Bir kısmı her üründe gerekiyor, bir kısmı belirli koşullarda.

Bu ayrım teorik bir incelik değil: şablon sayısını, ERP'de doldurulacak kayıt sayısını ve küçük ekranda neyin sığacağını doğrudan belirliyor.

Her zaman gerekenler

Ürün ne olursa olsun etikette bulunması gerekenler:

• Üretim yeri (menşe ülke)
• Malın türünü ifade eden ayırıcı özellik
• Tüm vergiler dahil satış fiyatı
• Fiyatın geçerlilik tarihi

Bunlara ek olarak bilgilerin Türkçe olması ve etiketin kolaylıkla görülebilir ve okunabilir olması aranıyor. Türkçe maddesini ayrı bir yazıda ele aldık; en çok atlanan hüküm o.

Koşula bağlı olanlar

Dördü de "her etikette olsun" diye kurulduğunda ekran gereksiz kalabalıklaşıyor; "hiç olmasın" diye kurulduğunda ise ilgili ürün grubunda eksik etiket çıkıyor.

Ayırıcı özellik: marka adı yeterli değil

Listedeki en çok yanlış anlaşılan madde bu. Ürünün ne olduğunu ayırt ettiren bilgi isteniyor; yalnızca marka adı bunu karşılamıyor.

Pratikte sorun şuradan çıkıyor: ERP'deki ürün adı alanı dolu ama içeriği yetersiz. "Ürün adı alanımız %100 dolu" cümlesi bu yüzden yanıltıcı olabiliyor — alan dolu olmasıyla verinin doğru olması ayrı iki şey.

Kontrol etmenin yolu ölçmek değil bakmak: ERP'den 100 satırlık rastgele bir liste çekin ve ürün adlarının kaçının yalnızca markadan ibaret olduğunu sayın. Doluluk denetimini ERP veri hazırlık denetçisinde yapabilirsiniz ama bu maddeyi gözle kontrol etmek gerekiyor; araç da bunu açıkça söylüyor.

Menşe: en çok eksik çıkan alanlardan

Üretim yeri, ithalat kaydında bulunuyor ama ürün kartına taşınmamış olabiliyor. İthal ağırlıklı bir katalogda bu alan yüzlerce üründe boş çıkabiliyor.

İki ayrı sorun birlikte geliyor:

Alan boş. Etikette hiç görünmüyor.

Alan İngilizce. China, Germany olarak kayıtlı ve etiket olduğu gibi basıyor — Türkçe zorunluluğuna takılıyor.

İkincisi doluluk denetiminde "dolu" görünüyor ve bu yüzden gözden kaçıyor.

Ticari işaret: yalnızca yerli üründe

Türkiye menşeli mallarda ticari işaretin gösterilmesi gerekiyor. Karma katalogda bu, şablonun koşullu davranması gereken bir alan demek: yerli üründe görünmeli, ithal üründe yer kaplamamalı.

Şablon koşullu alan desteklemiyorsa iki ayrı şablon gerekiyor ve bu, bakım yükünü artırıyor. Şablon adedinin nasıl bir çarpım olduğunu ve nasıl azaltılacağını şablon yönetimi yazısında ele aldık.

Depozito: fiyatın içine gömülmemeli

Depozitolu üründe depozito bedeli ayrıca gösterilmeli. Uygulamada en sık karşılaşılan durum, depozitonun ERP'de ayrı bir alan olarak tutulmayıp satış fiyatının içine gömülmüş olması.

Bu durumda etiket teknik olarak doğru bir sayı gösteriyor ama mevzuatın aradığı ayrımı yapmıyor. Düzeltmesi ERP tarafında bir alan açmayı gerektiriyor — yani kurulum öncesi fark edilmesi gereken bir kalem.

Kapsamınızı baştan çıkarın

Hangi koşulların sizde geçerli olduğunu kurulumdan önce netleştirin; bu liste doğrudan şablon sayınızı veriyor:

1. Ambalajlı mal satıyor musunuz? → birim fiyat
2. Türkiye menşeli ürününüz var mı? → ticari işaret
3. Depozitolu ürününüz var mı? → depozito bedeli
4. İndirimli satış yapıyor musunuz? → önceki fiyat ve on günlük fiyat geçmişi

Dördüncüsü diğerlerinden farklı: bir alanın doldurulmasıyla çözülmüyor, yazılımın on günlük fiyat geçmişine erişebilmesini gerektiriyor. Ayrıntısını indirimli satışta etiket kuralları yazısında anlattık.

Kapsamınıza göre hangi alanların gerektiğini mevzuat uyum denetçisinden çıkarabilirsiniz; işaretlediğiniz koşullara göre listeyi daraltıyor ve uygulanmayan kuralları gizlemek yerine "bu senaryoda gerekmiyor" diye gösteriyor.

Koşullu alan desteği: sorulması gereken tek teknik soru

Yukarıdaki dört koşulun şablona nasıl yansıyacağı tek bir yazılım yeteneğine bağlı: koşullu alan tanımlanabiliyor mu?

Destekleniyorsa tek şablon yetiyor — ticari işaret yalnızca menşe Türkiye olduğunda, depozito yalnızca depozitolu üründe görünüyor. Desteklenmiyorsa her koşul kombinasyonu için ayrı şablon gerekiyor ve adet çarpım hâlinde artıyor: ambalajlı × menşe × depozito üç ikili koşulsa sekiz olasılık demek.

Bunun bakım tarafındaki karşılığı daha ağır: mevzuat değiştiğinde veya kurumsal kimlik güncellendiğinde sekiz şablonun tamamı elden geçmek zorunda. Teklif aşamasında bu yeteneği ayrıca sorun; her yazılımda yok ve şartnameye yazılmazsa gelmiyor.

Küçük ekranda birikme sorunu

Koşulların üst üste bindiği bir üründe — ambalajlı, Türkiye menşeli, depozitolu ve indirimde — etikette gösterilecek alan sayısı belirgin biçimde artıyor. 1–2 inçlik bir ekranda bu, okunabilirlik sınırını zorluyor.

Bu durumda tek doğru çözüm ürün grubuna daha büyük ekran ayırmak. Punto küçültmek teknik bir tercih değil, uyum riski. Hangi boyutta neyin sığdığını şablon simülatöründe ölçün, etiketin rafta kapladığı yeri gerçek boyut görüntüleyicide görün.

Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki görüş niteliği taşımaz. Mevzuat metni zaman içinde değişir; güncel hâlini kaynağından teyit edin ve nihai değerlendirmeyi hukuk müşavirinizle yapın.