Etiketin pilinin üstünde ne yazacak? AB'nin pil etiketleme takvimi ve raf etiketine etkisi
Üç ayrı tarih, üç ayrı yükümlülük. Hangisi raf etiketinin pilini kapsıyor, hangisi kapsamıyor — ve neden bu sitede hâlâ karbon ayak izi rakamı yayımlamıyoruz.
Published:
Pil Tüzüğü'nün en çok konuşulan maddesi çıkarılabilirlik. Ama tüzüğün alıcıyı daha erken ilgilendiren bir tarafı var: pilin üstünde ve ambalajında hangi bilginin bulunacağı. Bu yükümlülükler tek bir tarihte başlamıyor; üç ayrı tarihe yayılmış ve ikisi çoktan geçti.
Bu yazı hangi tarihte neyin zorunlu olduğunu ve bunların raf etiketinin pilini kapsayıp kapsamadığını ayırıyor.
Üç tarih, üç yükümlülük
18 Ağustos 2025 — ayrı toplama sembolü. Bu tarihten itibaren bütün piller üzerinde ayrı toplama sembolü bulunuyor. Tüzük sembolün boyutunu da belirliyor: pilin en büyük yüzeyinin en az %3'ünü kaplayacak, en fazla 5 × 5 santimetre olacak. Sembol 0,47 × 0,47 santimetreden küçük kalacaksa pilin üstüne basılmıyor; bunun yerine ambalaja en az 1 × 1 santimetre boyutunda basılıyor.
Son cümle raf etiketi için önemli: bir düğme pilin yüzeyi çoğu zaman o kadar küçüktür ki sembol pilin üstüne sığmaz. O hâlde sembolü pilde değil, ambalajda aramak gerekir.
18 Ağustos 2026 — genel bilgi ve kapasite etiketi. Bütün piller tüzüğün ekinde sayılan genel bilgileri taşıyor. Şarj edilebilir taşınabilir piller ayrıca kapasite bilgisi taşıyor. Şarj edilemeyen taşınabilir piller ise belirli uygulamalarda ortalama asgari kullanım süresini ve "şarj edilemez" ibaresini taşıyor.
Bu tarihin bir koşulu var: tüzük, uygulama tüzüğünün yürürlüğünden 18 ay sonrası ile 18 Ağustos 2026'dan hangisi daha geç ise onu esas alıyor. Yani takvim öne değil, yalnızca geriye kayabilir.
18 Şubat 2027 — QR kod. Bu tarihten itibaren bütün piller QR kod taşıyor. Taşınabilir pillerde QR kod; yukarıdaki etiket bilgilerine, uygunluk beyanına, ilgili rapora ve atık yönetimi bilgisine bağlantı veriyor. Etiket ve QR kodun pilin üstüne kalıcı basılması isteniyor; bu mümkün değilse ambalaja ve ürünle gelen belgelere konuyor.
Bu tarih, çıkarılabilirlik maddesiyle aynı gün. İki yükümlülük bağımsız ama aynı takvime denk geliyor.
Kapsamayan iki şey: karbon ayak izi ve pil pasaportu
Burası, bu sitede uzun süredir boş bıraktığımız bir alana dokunuyor.
Karbon ayak izi beyanı taşınabilir pilleri kapsamıyor. Tüzüğün karbon ayak izi maddesi yalnızca elektrikli araç pilleri, 2 kWh üstü şarj edilebilir endüstriyel piller ve hafif ulaşım aracı pilleri için beyan istiyor. Raf etiketinin pili bu üç kümenin hiçbirine girmiyor.
Tüzük bir kapı aralık bırakıyor: Komisyon, 31 Aralık 2030'a kadar bu maddenin taşınabilir pillere genişletilmesinin yapılabilirliğini değerlendirecek. Yani bugün bir yükümlülük yok, 2030'dan önce de doğması beklenmiyor.
Dijital pil pasaportu da taşınabilir pilleri kapsamıyor. 18 Şubat 2027'den itibaren pasaport yükümlülüğü hafif ulaşım aracı pilleri, 2 kWh üstü endüstriyel piller ve elektrikli araç pilleri için geçerli. Taşınabilir piller listede yok.
Bunun bizim açımızdan sonucu şu: elektronik etiketin karbon ayak izi yazısında kataloğumuzda CO₂e alanını neden boş bıraktığımızı anlatmıştık — üreticilerin yayımladığı, karşılaştırılabilir ve denetlenmiş bir sayı yok. Bu tüzüğün o boşluğu dolduracağını umabilirdik. Doldurmuyor. En azından 2030'a kadar, taşınabilir pil üreticisinin karbon ayak izi beyan etme yükümlülüğü doğmuyor.
Alanı boş bırakmaya devam edeceğiz. Mevzuatın zorlamadığı bir sayıyı "sektör ortalaması" diye uydurmak, boş bırakmaktan kötüdür.
Kurşun kısıtı: bir tarih daha
Doğrudan etiketleme değil ama aynı tüzükte ve aynı pili ilgilendiriyor. Tüzüğün ekindeki kısıtlamaya göre taşınabilir pillerde kurşun oranı 18 Ağustos 2024'ten itibaren ağırlıkça %0,01 ile sınırlı. Çinko-hava düğme pillerde bu kısıt 18 Ağustos 2028'e kadar uygulanmıyor.
Ayrıca kadmiyum veya kurşun içeren piller, ayrı toplama sembolünün altında ilgili kimyasal sembolü (Cd veya Pb) taşıyor.
Alıcı bunu nasıl kullanır?
Bu yükümlülükler üreticiye ait; satın alan taraf için değeri doğrulama aracı olmasında.
Ambalaja bakın, pile değil. Düğme pilde sembol büyük ihtimalle ambalajda. Ambalajda da yoksa, 2025 sonrası AB'ye arz edilen bir ürün için bu bir soru işaretidir.
QR kodu 2027'den sonra isteyin. Kod uygunluk beyanına bağlantı veriyor. Bu, tedarikçinin beyanını kendi web sitesinden aramak yerine doğrudan ürünün üstünden doğrulamanın yolu olacak — uygunluk belgeleri yazısındaki kontrol listesini kolaylaştırıyor.
Karbon sorusunu doğru sorun. Tedarikçi size pilin karbon ayak izini beyan ettiğini söylüyorsa, bunu mevzuat zorunluluğu olarak değil gönüllü beyan olarak kaydedin ve yöntemini sorun. Zorunlu beyanın tabi olduğu hesap yöntemi ve doğrulama bu pil sınıfı için işlemiyor.
Türkiye tarafı
Yukarıdakilerin hepsi AB pazarına arz için. Türkiye'de satılan bir pil için bu sembolleri ve QR kodu isteyen bir hüküm bulamadık; Türkiye tarafındaki yükümlülükler ömür sonu ve geri dönüşüm tarafında duruyor.
Pratikte fark şu olabilir: aynı üretici aynı pili iki pazara da gönderdiğinde ambalajı ayırmak genellikle külfetlidir. Yani 2026–2027'den sonra Türkiye'ye gelen pillerde de bu işaretleri görmeye başlayabilirsiniz — ama bunu bir hak olarak değil, bir ihtimal olarak yazıyoruz.
Özet
| Yükümlülük | Tarih | Raf etiketinin pilini kapsıyor mu? |
|---|---|---|
| Ayrı toplama sembolü | 18 Ağustos 2025 | Evet |
| Genel bilgi + kapasite etiketi | 18 Ağustos 2026 | Evet |
| QR kod | 18 Şubat 2027 | Evet |
| Karbon ayak izi beyanı | — | Hayır |
| Dijital pil pasaportu | 18 Şubat 2027 | Hayır |
İlk üçü sizi ilgilendiriyor ve ikisi çoktan yürürlükte. Son ikisi ilgilendirmiyor — ve bunu bilmek, tedarikçinin "AB pil pasaportumuz var" cümlesini doğru değerlendirmenizi sağlar.
Sources for this article
Legislation changes over time. We checked these links on the publication date; verify against the current official text.
Cite this article
If you are taking this into a presentation, a specification or a legal note, you can use the line below as it stands.
ElektronikEtiket.org. “Etiketin pilinin üstünde ne yazacak? AB'nin pil etiketleme takvimi ve raf etiketine etkisi.” 10 November 2026. https://elektroniketiket.org/en/blog/pil-etiketleme-qr-kod-takvimi
Tags: pilmevzuatABkarbonşeffaflık
← All articles