Etiketteki bilgiler Türkçe olmak zorunda — en çok gözden kaçan hüküm

Elektronik raf etiketi projelerinde uyum tartışması genellikle iki soru etrafında dönüyor: zorunlu alanlar şablonda var mı, ve okunabilir puntoyla sığıyor mu?

Üçüncü bir madde var ve en çok atlanan o: etiketteki bilgilerin Türkçe olması gerekiyor.

Neden özellikle bu madde atlanıyor?

Sebep teknik değil, ticari. Katalogumuzdaki 22 markanın 18'i yurt dışı menşeli ve yönetim yazılımları da öyle. Bu yazılımlar hazır şablonlarla geliyor ve o şablonlar başka bir pazar için tasarlanmış oluyor.

Kurulum sırasında şablon Türkçeleştiriliyor — ama genellikle yalnızca görünen büyük alanlar: ürün adı, fiyat. Küçük yazılı alan başlıkları, birim kısaltmaları ve durum etiketleri varsayılan hâlinde kalabiliyor:

• Unit price yerine "Birim fiyat"
• Valid from yerine "Geçerlilik tarihi"
• Origin yerine "Üretim yeri"
• Was / Now yerine "Eski fiyat" / "Yeni fiyat"
• pcs yerine "adet"

Bunlar ekranda küçük göründüğü için kurulum kabulünde gözden kaçıyor, sonra da kimse geri dönüp bakmıyor.

Sadece başlıklar değil, veri de

İkinci ve daha sinsi taraf: alan başlıkları Türkçeleşse bile içerik İngilizce kalabiliyor.

Bu genellikle ERP tarafından geliyor. İthal ürünlerde menşe alanı China veya Germany olarak kayıtlı olabiliyor; ürün açıklaması tedarikçinin gönderdiği İngilizce metin olabiliyor. Etiket bu değerleri olduğu gibi basıyor.

Kontrol etmenin pratik yolu şu: ERP'nizden 100 satırlık rastgele bir liste çekin ve menşe alanının kaç satırında Türkçe ülke adı yazdığına bakın. Bu ölçümü, zorunlu alanların doluluk oranıyla birlikte ERP veri hazırlık denetçisinde yapabilirsiniz.

Şunu ayırmak gerekiyor: alanın dolu olması ile Türkçe olması ayrı iki şey. Doluluk denetimi ilkini ölçüyor, ikincisini gözle bakmak gerekiyor.

Kısaltmalar ve birimler

Birim fiyat gösteriminde kısaltmalar da bu kapsamda. kg, lt, m gibi uluslararası ölçü birimi simgeleri sorun değil — bunlar dil değil, birim simgesi. Ama pcs, ea, pk gibi İngilizce kısaltmalar dildir ve Türkçe karşılığıyla yazılmalı.

Aynı incelik para birimi ve sayı biçiminde de var: Türkçede ondalık ayracı virgül, binlik ayracı noktadır. Varsayılan şablon Amerikan biçimini kullanıyorsa 1,299.90 gibi bir gösterim çıkıyor ve bu yalnızca dil meselesi değil, okuma hatası riski.

Şablon kabulüne bu madde de yazılmalı

Kurulum kabulünde zorunlu alanların varlığı kontrol ediliyor ama dil kontrolü genellikle listede yok. Eklenmesi gerekenler:

1. Tüm alan başlıkları Türkçe mi?
2. Menşe değerleri Türkçe ülke adı olarak mı geliyor?
3. Birim kısaltmaları Türkçe mi (adet, paket)?
4. Sayı biçimi Türkçe mi (virgül ondalık, nokta binlik)?
5. Kampanya ve indirim etiketleri Türkçe mi?
6. Hata veya boş durumlarda ekranda İngilizce bir metin beliriyor mu?

Altıncısı en kolay atlanan: veri gelmediğinde bazı yazılımlar alana N/A, No data veya -- basıyor. Bu durumu kurulum sırasında bilerek tetikleyip görmek gerekiyor; normal işleyişte karşınıza çıkmaz.

Şablonda hangi alanların zorunlu olduğunu mevzuat uyum denetçisinden çıkarabilir, okunabilir puntoyla sığıp sığmadığını şablon simülatöründe ölçebilirsiniz.

Çok dilli mağazalar

Turistik bölgelerde ikinci dil gösterimi isteniyor. Bu yasak değil; ama ikinci dil Türkçenin yerine değil, yanına gelmeli. Zorunlu bilgilerin Türkçe karşılığı etikette bulunmak zorunda.

Pratik sonucu şablon tarafında hissediliyor: iki dil aynı yüzeye sığmak durumunda ve bu, punto baskısını artırıyor. Sığmıyorsa punto küçültmek çözüm değil — yönetmelik etiketin "kolaylıkla görülebilir ve okunabilir" olmasını istiyor. Gerçek çözümler daha büyük ekran veya daha az isteğe bağlı alan.

Teklif aşamasında sorulacaklar

1. Şablon şablon kütüphanesi Türkçe hazır mı geliyor, yoksa çeviri bizim işimiz mi?
2. Alan başlıkları dışında sistem mesajları da Türkçeleştirilebiliyor mu?
3. Sayı ve tarih biçimi bölgeye göre ayarlanabiliyor mu?
4. Veri gelmediğinde ekranda ne yazıyor ve o metin değiştirilebilir mi?
5. Yazılım güncellemesi şablonu varsayılana döndürür mü?

Beşincisi en pahalı sürpriz: bir sürüm yükseltmesinden sonra şablonların varsayılana dönmesi, Türkçeleştirme işini baştan yaptırabiliyor. Sözleşmede bunun kimin sorumluluğunda olduğunu netleştirin — servis maddeleri yazısında listelediğimiz kalemlerden biri.

Panelde mi, şablonda mı?

Bir ayrım işi kolaylaştırıyor: etikette görünen metnin bir kısmı şablondan, bir kısmı veriden geliyor.

Şablondan gelenler alan başlıkları, kampanya rozetleri ve sabit ifadeler — bunları şablon düzenleyicisinden değiştiriyorsunuz ve bir kez düzeltince tüm park için geçerli oluyor.

Veriden gelenler ürün adı, menşe ve birim — bunlar ERP'de düzeltiliyor ve etiket yazılımından yapılacak bir şey yok.

Bu ayrım yapılmadan başlanan Türkçeleştirme işi genellikle şablonda takılıyor: başlıklar Türkçeleşiyor, içerik İngilizce kalıyor ve iş yarım kalmış görünmüyor çünkü ekran ilk bakışta düzelmiş oluyor.

Neden bu kadar önemsiyoruz?

Çünkü düzeltmesi en ucuz uyum kalemi bu. Ekran boyutu yanlış seçilmişse parkı yenilemek gerekiyor; veri eksikse ERP'de binlerce kayıt doldurmak gerekiyor. Dil sorunu ise bir şablon düzenlemesiyle çözülüyor — yeter ki fark edilsin.

Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki görüş niteliği taşımaz. Mevzuat metni zaman içinde değişir; güncel hâlini kaynağından teyit edin.